fot. KRUS

Długotrwała ekspozycja na drgania przekazywane# m.in. przez kończyny górne może prowadzić do rozwoju zaburzeń w obrębie układu naczyniowego, nerwowego oraz kostno-stawowego. Zespół takich objawów określa się mianem choroby wibracyjnej. Drgania oddziałują zarówno miejscowo – na przykład na ręce czy dłonie – jak i pośrednio, przenosząc się na cały organizm. Schorzenie to stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia, ponieważ może wywoływać m.in. zmiany w ciśnieniu tętniczym, uszkodzenia wielonerwowe, zaburzenia czucia oraz inne objawy, znacząco pogarszające samopoczucie i ogólną sprawność człowieka.

Najbardziej wrażliwy na drgania jest układ nerwowy i krwionośny. Wyróżnia się kilka postaci zespołu wibracyjnego:

• Postać naczyniowo-nerwowa: ta postać zespołu wibracyjnego to napadowe zaburzenia przepływu krwi w palcach rąk. Wczesne objawy to sporadyczne mrowienie i drętwienie rąk, które jednak szybko ustępują po wykonaniu kilku ruchów.
• Postać kostno-stawowa: w tym przypadku niekorzystne działanie drgań mechanicznych prowadzi do nieodwracalnych zmian w kościach i stawach (dotyczy to drgań o częstotliwości 20-40 Hz). Drgania uszkadzają strukturę mięśni, ścięgien i więzadeł. Najbardziej charakterystyczne dla tej postaci zespołu wibracyjnego są zmiany radiologiczne, czyli torbiele, martwice, złamania itp.

Schemat objawów choroby wibracyjnej (zespołu wibracyjnego

Najczęściej źródłem drgań są maszyny, narzędzia wibracyjne trzymane lub prowadzone rękami. Największym źródłem wibracji w środowisku pracy rolniczej są m.in.: ciągniki rolnicze, pilarki łańcuchowe i wiertarki.

Czynniki, które zwiększają ryzyko zachorowania to:

• wiek i umiejętności operatora;
• metody pracy (długość pracy, częstość odpoczynków, trzymanie narzędzia na biegu jałowym w ręku);
• predyspozycje zdrowotne;
• postawa ciała podczas pracy;
• typ i stan techniczny używanej maszyny;
• położenie rąk narażonych na drgania;
• przebyte choroby, związane z krążeniem krwi (np. związane z paleniem papierosów).

Pierwsze objawy choroby wibracyjnej:

• nadmierne zmęczenie i rozdrażnienie;
• mrowienie i drętwienie palców lub ich bolesne pieczenie (mogą pojawiać się w nocy i powodować zaburzenia snu);
• utrata siły w rękach (trudno utrzymać ciężkie przedmioty);
• brak czucia w palcach;
• pogorszenie normalnego odczuwania temperatury;
• zakłócenia koordynacji ruchów (trudności w zapinaniu guzików, wiązaniu butów itp.);
• czubki palców bledną pod wpływem wilgoci i zimna, a gdy palce wracają do normalnego stanu czerwienieją i pojawia się ból.

Jak uchronić się przed choroba wibracyjną?

Aby uchronić się przed chorobą wibracyjną, kluczowe jest ograniczenie czasu pracy z narzędziami i pojazdami generującymi drgania oraz robienie regularnych przerw na odpoczynek. Należy ponadto stosować odpowiednio dobrane rękawice antywibracyjne oraz dbać o prawidłową technikę pracy, unikając zbyt mocnego zacisku narzędzi. Istotne jest również regularne serwisowanie maszyn, ponieważ zużyty sprzęt wytwarza większe drgania. W chłodne dni należy ręce trzymać w cieple, ponieważ zimno zwiększa podatność na uszkodzenia spowodowane drganiami. Regularne badania profilaktyczne pozwalają natomiast wcześnie wykrywać niepokojące objawy i podjąć działania ochronne.

Źródło: Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego

Powrót Drukuj